Przewodnik po tabletach
Czym jest tablet?
Tablet graficzny to urządzenie wskazujące, zastępujące mysz w programach graficznych, służące do rysowania i obróbki grafiki komputerowej. Piórko przy rysowaniu w programie graficzny wiernie oddaje efekty rysowania narzędziami takimi jak ołówek, kredka lub pędzel na kartce papieru lub płótnie. W przeciwieństwie do myszy komputerowej, tablet rozróżnia poziomy nacisku, od ledwo odczuwalnego do bardzo mocnego, przekładając je na grubość linii lub intensywność barw. Niektóre tablety rozróżniają także nachylenie piórka względem powierzchni odwzorowując efekt smużenia np. farby w sprayu.
Tablet jest bardzo intuicyjnym narzędziem i może zastąpić mysz komputerową w codziennej pracy mysz komputerową, Oczywiście można korzystać i z myszy i tabletu równolegle, w zależności od potrzeb. Używanie tabletu zamiast myszy natomiast wiąże się z mniej meczącą dla nadgarstków pracą.
Zastosowania tabletu:
- praca w dowolnym programie graficznym
- adnotacja i podpisywanie dokumentów w programach biurowych (z obsługą grafiki i/lub rozpoznawania pisma)
- personalizacja dokumentów np. e-mail, czy zaproszeń
- pisanie lub rysowanie wiadomości w obsługujących pismo odręczne np. MSN Messenger
- odręczne notowanie w systemie Windows VISTA
Jak działa tablet?
Tablet graficzny to dwa współdziałające ze sobą elementy: tablet, czyli powierzchnia po której się rysuje oraz specjalne piórko (zwane czasem rysikiem), zasilane baterią lub korzystające z pola magnetycznego tabletu. Piórko wyposażone jest zazwyczaj w jeden lub dwa przyciski, które zastępują prawy i lewy przycisk myszy. Wszystkie operacje piórkiem wykonywane na powierzchni tabletu są rejestrowane i przenoszone na ekran komputera. Powierzchnia tabletu odwzorowuje cały, lub określony przez użytkownika obszar monitora i każdy punkt na powierzchni tabletu ma odniesienie do określonego punktu na monitorze.
W odróżnieniu więc od pracy myszą, aby wykonać operacje w górnym lewym rogu ekranu wystarczy wykonać ją w górnym lewym rogu tabletu, bez żmudnego przesuwania i pozycjonowania kursora!
W niektórych zestawach znajduję się także mysz, która korzysta z tabletu jako podkładki.Działa ona na podobnej zasadzie jak piórko, z wyjątkiem odwzorowania nacisku na powierzchnie roboczą.
Dodatkowe funkcje tabletu
Zadaniem tabletu jest stworzenie użytkownikowi jak najbardziej komfortowych warunków pracy, dlatego każdy model wyposażony jest w dużą liczbę pól skrótów, które można zdefiniować według własnych potrzeb, np. do szybszego uruchomienia jakiejś funkcji. W przypadku tabletu Titan, można włączyć opcje interpretacji ruchu piórka jako skrótu do najpopularniejszych działań w systemie Windows, np. wytnij, kopiuj, wklej.
Zalety korzystania z tabletu
Przede wszystkim, rysując za pomocą tabletu będziemy pracowali tak samo jakbyśmy używali pędzla, ołówka, kredek lub innych narzędzi na wybranej przez nas powierzchni. Tablet potrafi odczytać nacisk i kierunek ruchu przekładając to na intensywność barw, grubość linii czy smużenie. Osiągalne staną się więc efekty, których nie można było uzyskać za pomocą zwykłej myszy komputerowej.
Praca na tablecie to również komfort i wygoda, których nie jest w stanie zagwarantować zwykła mysz komputerowa. Nawet najlepiej wyprofilowane narzędzie nie pozwolą na naturalne ułożenie nadgarstka i mięśni ręki, które uzyskamy pracując za pomocą piórka. Praca na tablecie jest bardziej ergonomiczna i nie męczy tak jak wielogodzinna praca z myszką. Ponieważ piórko posiada wszystkie funkcje myszki jest znacznie wygodniejszym narzędziem do codziennej obsługi komputera. Zarówno drogie jak i tańsze tablety pozwalają uniknąć ‘RSI’-Repetitive Strain Injury oraz ‘CTS’- Carpal Tunnel Syndrome, czyli groźnych schorzeń nadgarstków.
Praca na tablecie nie wymaga specjalnych umiejętności, ani specjalnego sprzętu. Tablety pracują ze wszystkimi nowymi komputerami, są łatwe w konfiguracji i przyswojeniu. Każdy z tabletów posiada specjalne pola skrótów, które można dostosować do szybkiego wykonywania wybranych operacji (np. uruchomienia aplikacji) co pozwala na szybsza i efektywniejszą prace.
Jak wybrać odpowiedni tablet?
Tablet to urządzenie bardzo przydatne i ułatwiające pracę każdemu, kto zajmuje się grafiką komputerową lub obróbką zdjęć. Można go używać również w pracach biurowych: przy personalizacji dokumentów i nanoszeniu poprawek. Poniżej znajduje się zestaw rad, czym się kierować przy wyborze tabletu w zależności od jego przeznaczenia i zastosowania.
Grafika komputerowa
Tablety powstały z myślą o grafikach komputerowych. Oczywiście, doświadczeni graficy komputerowi korzystają z myszek komputerowych i klawiatur, ale przy rysowaniu tablet jest niezastąpiony: oferuje precyzję i funkcje, których nie posiada żadna myszka. Wybierając tablet, który mamy zamiar używać do rysowania nie należy kierować się marką. To częsty błąd popełniany przez osoby mało doświadczone, którymi kieruje przekonanie, że znana marka, oferując swoje produkty za wysoką cenę zastąpi powierzchnię roboczą, parametry techniczne i zagwarantuje, że na tablecie będzie się wygodnie i bezproblemowo rysowało.
O wartości tabletu świadczą jego parametry techniczne i funkcje. Tablet, tak jak mysz komputerową, najlepiej przed użyciem wypróbować. Sprawdzić, jak piórko leży w dłoni, jak powierzchnia robocza odwzorowuje linie i kształty, czy jest wystarczająca i zapewnia komfort rysowania. Oczywiście nie zawsze istnieje możliwość przetestowania tabletu przed zakupem. Ten właśnie przewodnik podpowie, czym należy kierować się przy wyborze tabletu.
Powierzchnia robocza: to pierwsza rzecz, na którą użytkownik zwraca uwagę (choćby ze względu na fakt, że definiuje rozmiar całego urządzenia, jak i pudełka, w którym się znajduje). Optymalnym rozmiarem dla rysownika jest obszar pomiędzy A5 i A4. Należy pamiętać, że obszar roboczy to nie cały obszar, po którym programy graficzne pozwolą nam rysować. Większość z nich posiada nieruchome paski z narzędziami i funkcjami na brzegach ekranu. Tylko w przypadku tabletu PENTAGRAM Virtuoso istnieje możliwość definicji części ekranu tak, aby odpowiadała ona całemu obszarowi roboczemu tabletu.
Podpowiedź: weź kartkę A4 i spróbuj naszkicować prosty rysunek na jej powierzchni. Oceń jakich ruchów ręki używasz: zamaszystych? A może wolisz skupić się na detalach. Czy rzeczywiście potrzebujesz powierzchni A4 do komfortowej pracy? Jeżeli pracujesz na detalach, lepiej jest wybrać dobry tablet o formacie A5 na przykład: PENTAGRAM Virtuoso. Jeżeli potrzebujesz większej powierzchni, wówczas komfortową pracę zapewni PENTAGRAM Titan.
Rozdzielczość: określana w liniach na cal (line-per-inch albo lpi). Podobnie, jak rozdzielczość w monitorach, określa wielkość minimalnej kropki postawionej przy zetknięciu końcówki piórka z powierzchnią tabletu. Im większa rozdzielczość, tym lepiej odwzorowane kształty, zwłaszcza skosy i zaokrąglenia.
Podpowiedź: wybierają tablet, należy wziąć pod uwagę te, które oferują rozdzielczość minimum 2000 lpi. Dobrą wartością charakteryzują się tablety PENTAGRAM O’penWide 4000 lpi, zaś tablety przeznaczone dla profesjonalistów, np. PENTAGRAM Virtuoso, posiadają rozdzielczość 5080 linii na cal.
Siła nacisku: to nic innego, jak możliwość przekazania przez tablet do programu graficznego informacji o sile, z jaką siłą przyciskamy piórko do powierzchni roboczej. Im mocniej końcówka styka się z powierzchnia roboczą, tym grubsze pojawią się linie, a kolory stają się intensywniejsze. Obecnie standardem we wszelkiego rodzaju tabletach jest wykrywanie siły nacisku do 1024 poziomów. Jest to funkcja niedostępna dla osób, które wykorzystują tylko mysz do rysowania.
Podpowiedź: aby sprawdzić, jak działa siła nacisku wystarczy dowolny zaawansowany program graficzny lub obszar testowy w sterowniku tabletu. Na początek należy prowadzić linie, delikatnie stykając końcówkę piórka z obszarem roboczym i stopniowo zwiększać nacisk. Linia zauważalnie - ale bez widocznych skoków - powinna zwiększać swoją grubość. Zawsze istnieje możliwość dostosowania czułości nacisku piórka w zależności od naszego stylu pracy i „ciężaru” ręki. Programy graficzne pozwalają na dostosowanie odwzorowania efektów uzyskiwanych przez wykrywanie siły nacisku.
Dokładność: to parametr określający precyzję powierzchni roboczej w odczytaniu umiejscowienia końcówki piórka. Im mniejsza liczba, tym większa precyzja, a co za tym idzie, pewność, że operacje wykonamy dokładnie tam, gdzie chcemy.
Podpowiedz: dobrą metodą na sprawdzenie precyzji tabletu jest odrysowanie kształtu w kierunku zgodnym z kierunkiem wskazówek zegara, a następnie, nie przesuwając wzoru, odrysowanie go w kierunku przeciwnym. Jeżeli nie zmieniliśmy siły nacisku, linie powinny się pokrywać.
Szybkość odczytu danych: oznacza, jak szybko możemy rysować bez „przeskoków” i opóźnień. Szybkość odczytu obliczana jest w punktach na sekundę (pps – points per second). Wartości 200 pps i wyższe, gwarantują płynny odczyt przy bardzo szybkich ruchach. W tabletach o mniejszych wartościach szybkości odczytu widoczne będą opóźnienia i zniekształcenia przy wykonywaniu większej ilości ruchów.
Podpowiedź: kilka szybkich ruchów od lewej do prawej i z powrotem, pozwoli określić, czy tablet ma odpowiednią prędkość odczytu. Jeżeli jesteśmy przyzwyczajeni do szybkiego malowania warto zdecydować się na tablety o dużej prędkości odczytu, np.: PENTAGRAM TITAN lub PENTAGRAM Virtuoso.
Cieniowanie i nachylenie piórka: grafikom, którzy lubią operować cieniami, lub w swoich pracach korzystają z funkcji sprayu (airbrush) przydatna będzie opcja wykrywania przez tablet pochylenia piórka względem powierzchni roboczej. Pozwala to na uzyskanie ciekawych efektów w zaawansowanych programach graficznych, np. rozprysku farby lub mniej intensywnych kolorów tylko z jednej strony narysowanej linii.
Wysokość odczytu: określa w milimetrach, na jakiej wysokości końcówki piórka powierzchnia tabletu będzie w stanie „widzieć” i wyczuwać piórko. Im większa wartość, tym wyżej możemy trzymać piórko w czasie wykonywania operacji np. przenoszenia plików.
Podpowiedź: poruszanie piórkiem nad powierzchnia roboczą porusza kursorem i jest przydatne przy przenoszeniu plików, oraz w tych operacjach, w których poruszamy myszką. Dotknięcie końcówką powierzchni tabletu ma taki sam efekt jak przyciśniecie lewego klawisza myszy. Dwukrotne, szybkie dotknięcie działa jak dwuklik, a naciśnięcie przycisku na piórku – bez względu na to, czy końcówka styka z tabletem czy nie - pokazuje funkcje skrywające się pod prawym przyciskiem myszy. Ważne, aby operacje te wykonywać na wysokości równej lubi mniejszej od wysokości odczytu.
Dodatkowe funkcje: prawie wszystkie tablety oferują dodatkowe funkcje, które ułatwiają pracę w programach graficznych np. programowalne pola skrótów, szybkie uruchamianie aplikacji, lub przełączanie obszaru roboczego. Są one bardzo przydatne, gdy często korzystamy z określonych funkcji lub programów i nie chcemy tracić czasu na ich wyszukiwanie w czasie pracy.
Podpowiedź: poszczególne tablety graficzne PENTAGRAM posiadają następujące dodatkowe funkcje:
PENTAGRAM Virtoso
- przycisk funkcyjny zdefiniowany jako gumka
- 3 programowalne przyciski do uruchamiana programów lub funkcji
- pasek przewijania dokumentów i stron internetowych z funkcją przybliżania w programach graficznych
PENTAGRAM Titan
- 20 programowalnych przycisków, pod którymi zdefiniowano często używane funkcje np: otwórz, nowy, zamknij, wytnij, wklej, a także: page up/down, cofnij, powtórz, znajdź, enter, oraz powróć na pulpit
- 3 przyciski nie mają przypisanych domyślnych wartości i można je definiować wg własnych potrzeb: np. do uruchamiana funkcji, stron internetowych lub programów
PENTAGRAM O’penWide
- 34 programowalne przyciski, które można dostosować do własnych potrzeb, np. uruchamiania programów lub funkcji
- dwa pokrętła, które służą do zwiększania lub zmniejszania głośności, przybliżania lub przewijania ekranu
- 5 specjalnych klawiszy, które służą do przełączania funkcji pokręteł: kontroli dźwięku, przewijania, przybliżania oraz definiowania powierzchni roboczej jako 4:3 (standard) lub panoramicznej (19:6)
- pole robocze, które można szybko przystosować do wymiarów monitora: standard lub panoramiczny.
PENTAGRAM Thin Type
- 9 pól skrótu z przypisanymi najczęściej używanymi funkcjami. Przedefiniowane szablony zależnie od wykorzystywanych programów i systemu operacyjnego. Możliwość dodawnaia własnych funkcji i zmiany funkcji już przypisanych.
- 2 wymienne folie z "ikonami" funkcji przypisanych do pół skrótow.
Retusz zdjęć i zastosowania biurowe
Osoby, które amatorsko zajmują się retuszem zdjęć nie muszą inwestować dużych pieniędzy w profesjonalny tablet graficzny. Na rynku istnieją tańsze rozwiązania np. PENTAGRAM O’penWide o powierzchni roboczej A4, lub PENTAGRAM ThinType o powierzchni roboczej A5, które zapewnią doskonały komfort pracy i spełnią wymagania odnośnie jakości. Można za ich pomocą retuszować niedoskonałości zdjęcia, wymazywać niechciane elementy z większą precyzją i komfortem niż za pomocą myszki. Jeżeli robimy dużą ilość zdjęć, tablet będzie bardzo pomocnym narzędziem do ich udoskonalenia.
Również w biurze, przy pracach z dokumentami i prezentacjami tablet znajdzie swoje zastosowanie. Warto tu polecić zwłaszcza takie urządzenia, które mają dużą ilość definiowanych pól skrótu np. PENTAGRAM O’penWide lub PENTAGRAM ThinType. Za pomocą pól skrótu możemy zdefiniować uruchamianie często wykorzystywanych programów, np. aplikacji biurowych, przeglądarki internetowej, programu muzycznego, oraz przypisać im określone funkcje np. otwierana nowego dokumentu, zapisywania zmian, cofania, lub zamykania aplikacji. Ma to szczególne znaczenie, gdy zapisujemy dokumenty na pulpicie i bardzo szybko często używane skróty gubią się wśród wielu innych ikon. Oprócz uruchamiania aplikacji tablet wykorzystamy przy personalizacji dokumentów, np. składania podpisów na elektronicznych fakturach, podpisywania listów, a także przy nanoszeniu odręcznych poprawek w dokumentach i grafikach.
Znacznie łatwiej i w naturalny sposób zakreślimy, podkreślimy lub skreślimy rzeczy, na które ktoś inny powinien zwrócić uwagę.
W systemie Windows Vista podłączony tablet uruchamia też specjalne funkcje takie, jak Microsoft Journal czyli elektroniczny notes, na którym możemy pisać tak jak na kartce papieru, oraz w systemie Microsoft Office 2007 funkcje pisma odręcznego, która pozwoli nam nanosić odręczne poprawki w tekście.
Oprogramowanie:
Wraz z zakupionym tabletem zazwyczaj otrzymujemy pakiet darmowego oprogramowania. Najczęściej są to podstawowe wersje zaawansowanego oprogramowania albo programy do edycji zdjęć. Są one bardzo pomocne i zazwyczaj wystarczające do zastosowań amatorskich. W przypadku zakupu tabletu do profesjonalnego użytku nie warto kierować się oprogramowaniem, ale wraz z tabletem zakupić wersję zaawansowaną tabletu, która najlepiej odpowiada naszym potrzebom lub doświadczeniu.
Inne pytania:
Piórko przewodowe czy bezprzewodowe?
Obecnie na rynku dostępne są piórka zasilane baterią oraz nowoczesne piórka nie wymagające zasilania oparte na zasadzie indukcji elektromagnetycznej, np. PENTAGRAM Virtuoso. Kwestią sporną od lat jest, które z tych rozwiązań jest lepsze. Oczywiście piórka, które nie mają baterii są lżejsze i dla niektórych osób bardziej wyważone, z drugiej strony piórka zasilane bateriami wagą zbliżone są do pędzli i innych przyborów używanych przy tradycyjny rysowaniu. Bezbateryjne piórko w tablecie Virtuoso jest doskonale wyważone i umożliwia bardzo wygodną pracę i naturalny ruch dłoni.
Podpowiedź: warto sprawdzić czy lepiej pracuje się na narzędziach lekkich, czy cięższych. Po przejściu do rysowania na tablecie, łatwiej będzie się przyzwyczaić.
Ciekawostka: długość życia baterii obliczana jest na 5000 godzin ciągłego użytkowania, jednak każde zetknięcie się końcówki piórka z inna powierzchnią powoduje pobór prądu i skraca żywotność baterii. Dlatego piórko należy przechowywać w pozycji horyzontalnej, lub w dołączanej do tabletów podstawce.
Jak należy prawidłowo skonfigurować tablet?
Po zainstalowaniu tabletu warto w sterowniku tabletu (PENTAGRAM Titan i PENTAGRAM Virtuso), lub za pomocą przycisku na tablecie (PENTAGRAM O’pen Wide) dostosować powierzchnię roboczą do wymiarów ekranu. Pozwoli to na lepsze i dokładniejsze odwzorowanie figur w programach graficznych: poniżej przykłady:
Słowo na koniec
Nie dajmy się oszukać osobom i firmom wystawiającym sprzęt sprowadzany z zagranicy na aukcjach internetowych. Często takie tablety opisywane są jako powystawowe lub rzadziej jako poserwisowe. Imitują one nowy i sprawny sprzęt, kuszą korzystną ceną, a informacje o wadach ukryte są w natłoku pozytywnych opisów. Osoby, które skuszą się na niską cenę zazwyczaj nie otrzymują prawa gwarancji, a sprzęt, który kupują jest niekompletny i nie zawiera np. tak istotnego elementu jak piórko. Wybierać należy sprzęt sprawdzonych producentów, którzy zapewniają nie tylko poprawność działania sprzętu, ale pomogą też w wypadku jakichkolwiek problemów.